O taller “IA aplicada á radio comunitaria”, celebrado no marco do ReMCuentro 26, serviu de escenario para que CUAC FM presentase os seus proxectos de intelixencia artificial en activo: a transcrición automatizada de podcasts con modelos de código aberto, unha ferramenta experimental de busca semántica no arquivo histórico da emisora, novas utilidades de xestión interna e o desenvolvemento dunha nova versión da app oficial.

O Encontro Estatal de Medios Comunitarios da ReMC, celebrado na Coruña entre o 17 e o 19 de abril de 2026 e organizado por CUAC FM con motivo do seu 30 aniversario, acolleu entre as súas actividades o taller práctico “IA aplicada á radio comunitaria”. A sesión, impartida por Chema Casanova, Fernando Souto e Isa Lema —membros da propia emisora— combinou demostracións en directo, reflexión crítica sobre o impacto destas tecnoloxías e un espazo de debate entre representantes de emisoras de todo o Estado.

Máis aló dos contidos de carácter xeral dirixidos ás emisoras participantes, o taller constituíu tamén un punto de presentación dos proxectos que CUAC FM ten en marcha na área da intelixencia artificial. A emisora traballa actualmente na transcrición automática dos seus podcasts mediante modelos de código aberto —open source—, co obxectivo de mellorar a accesibilidade dos contidos sonoros e facilitar o seu aproveitamento a persoas con dificultades auditivas ou con preferencia por formatos de texto. Todo isto feito en local e sen depender de grandes corporacións.

Un dos proxectos de maior alcance anunciados durante a sesión é o desenvolvemento dunha ferramenta de busca semántica sobre o arquivo sonoro da emisora, que permitirá localizar calquera contido dentro dos episodios emitidos ao longo de case toda a historia de CUAC FM. A ferramenta abre a posibilidade de recuperar e poñer en valor décadas de produción radiofónica propia. Ademais, a emisora está a desenvolver utilidades de traballo interno orientadas a mellorar a xestión dos procesos da emisora e da programación.

A coordinadora de tecnoloxía de CUAC FM traballa tamén nunha nova versión da app oficial da emisora, que incorporará melloras e novas funcionalidades respecto á versión actual, dispoñible para Android e iOS.

Estes proxectos sitúanse na continuidade dunha traxectoria de innovación tecnolóxica que CUAC FM mantén dende as súas orixes. A emisora desenvolveu RadioCo, un sistema de gravación automatizada de programas e xeración de podcasts que é referencia no sector das radios comunitarias, e publicou a súa primeira app móbil coincidindo co seu 15º aniversario, considerada unha das primeiras aplicacións radiofónicas de España e a primeira de Galicia. Máis recentemente, a emisora puxo en marcha Noticias de A Coruña, un informativo local xerado íntegramente con intelixencia artificial, considerado o primeiro noticiario radiofónico desta natureza a nivel europeo.

Cuac FM emitirá a partir do venres 11 de abril ás 14:00 horas Noticias de A Coruña, un informativo local xerado enteiramente por intelixencia artificial (IA), sendo o primeiro noticiario radiofónico desta clase en todo o estado español.

O seu creador é Fernando “Iverson” Souto, compañeiro veterano da emisora. Cuac FM sempre se caracterizou por estar aberta a novas ideas, o que animou e segue animando ás persoas da emisora a ser creativas e utilizar a radio comunitaria coma campo de experimentación. 

Así naceron outras tecnoloxías de vangarda coma RadioCo, que non só informa sobre a grella de Cuac FM senón que tamén xera automaticamente os podcasts dos programas e que é única na Coruña; ou a app de CUAC para Android e iOS, unha das primeiras aplicacións radiofónicas de España e a primeira de Galicia, publicada no 15º aniversario de Cuac FM, igualmente obra de Iverson.

Neste novo informativo local, a IA usa información xa dispoñible en diversas fontes de información dixital, selecciona 3 novas e xera un guión co seu coñecemento interno e o contexto da nova. Ese guión é locutado por dúas voces IA e produce un audio final con música de fondo. Toda a información técnica pódese consultar aquí aquí. CUAC habilitará nos próximos días a web www.cuacfm.org/ia con toda a información.

En plena expansión da IA en todas as áreas das nosas vidas, era cuestión de tempo que aparecese algo similar ao informativo que presentamos hoxe. Dende CUAC entendémolo como unha ferramenta que axudará a xornalistas e outras persoas do mundo da comunicación a centrarse no seu labor de investigación no mundo real mentres as IA recollen e ordenan datos xa publicados no virtual.

No futuro agardamos poder evolucionar este noticiario non só en canto a forma (como facelo en galego) senón en canto a fondo, converténdoo nunha ferramenta de fact-check (verificación de datos), que asegure o rigor informativo que defendemos nas emisoras comunitarias. 

Por outra banda, agardamos que outras emisoras, especialmente as nosas homólogas da Rede de Medios Comunitarios, poidan ofrecer os seus propios informativos locais empregando unha tecnoloxía similar.
Noticias de A Coruña emitirase en Cuac FM de luns a sábado nas franxas horarias adicadas a informativos, ás 07:00 e 14:00 h.

Nova web para CUAC FM

No día de hoxe, CUAC FM tamén estrea redeseño da páxina web. O deseño foi realizado por Ariseweb e grazas á colaboración da Deputación da Coruña. A nova web mellora a accesibilidade desde dispositivos móbiles. Ademáis incorpora importantes melloras para dar resposta ás novas necesidades da emisora comunitaria da Coruña como o lanzamendo, na última asemblea, de CUACTV . Por outra parte, os socios e socias de CUAC terán agora na nova web un espazo persoal onde consultar todos os manuais de funcionamente así como realizar diversos trámites relacionados coa súa actividade na radio e na asociación.

O European Journalism Centre habilitou una axuda para medios de comunicación social e xornalistas freelance, que será distribuída entre 38 organizacións e xornalistas de toda Europa. 1,857 solicitudes foron presentadas a este fondo. En España, Cuac FM foi a única emisora de radio seleccionada.

CUAC FM, a radio comunitaria da Coruña é unha das oito organizacións europeas seccionadas polo fondo do Centro Europeo de Xornalismo no programa de axudas habilitado para afrontar a situación provocada polo coronavirus e dirixido a 20 países europeos. Un xurado especializado seleccionou un total a 36 organizacións e xornalistas. O programa financia con 5.000 euros as iniciativas dirixidas a involucrar ás súas comunidades de referencia durante a pandemia da Covid-19.

Cuac FM resultou gañadora destes fondos en recoñecemento polo traballo realizado durante a crise da COVID19 en España. Ante a imposibilidade de emitir a súa programación ordinaria dende os estudos centrais de CUAC FM, esta emisora desenvolveu un proxecto de innovación tecnolóxica que permitiu a todos os seus asociados facer radio en directo dende as súas casas e manter as emisións na Frecuencia Modulada.

Durante todo o confinamento, CUAC FM produciu un programa de radio comunitario diario, de dúas horas de duración, nomeado “Radio Pat(i)o, radio viral contra o confinamento”. Radio Pat(i)o emitiuse en directo, de luns a venres, no 103.4 da FM e a través de internet e podcast. Producido por unha vintena de socios e socias, RadioPat(i)o converteuse nun programa referente na radio coruñesa que tentaba informar, entreter e educar á audiencia con moito humor e visión positiva.

Os seus contidos abranguen dende novas sobre a covid19, tertulias de actualidade, formación online, e información de servizo coa fin de desmontar bulos e loitar contra as fakenews en época de coronavirus. Radio Pat(i)o contou tamén con seccións de entretemento nas que falabamos de todas as expresións artísticas como a música, o cinema, as series de televisión, xunto con seccións de viaxes, humor, deportes ou literatura.

CUAC FM agradece este recoñecemento do Centro Europeo de Xornalismo á sua labor informativa e destinará esta achega económica á mellora do equipamento tecnolóxico da emisora, coa fin de facela máis resiliente ante situacións de crise como a vivida.

A prohibición de circulación durante o confinamento, xunto co risco de contaxio polo Coronavirus, son condicións que facían moi difícil continuar coa actividade radiofónica para o máis de un centenar de socios e socias que fan radio nos nosos estudos. Con este investimento, CUAC garantirá que ante unha nova emerxencia sanitaria os seus asociados podan seguir facendo radio sen pór en risco a súa saúde.

CUAC FM é unha radio comunitaria e sen ánimo de lucro fundada en 1996 en A Coruña. A nosa misión é “dar voz a quen non a ten” e facilitar o acceso directo da cidadanía aos medios de comunicación proporcionando formación mediática a toda persoa que queira facer un programa de radio en CUAC FM. CUAC está composta por 120 socios e socias que voluntariamente dedican o seu tempo a facer radio e contribuir á xestión desta emisora de radio libre e comunitaria.

Nova versión da app de Android de CUAC FM baseada no software libre radiocom-android que xa están a usar emisoras comunitarias como Onda Color. Esta nova versión xa está dispoñible para descarga en Google Play e trae as seguintes melloras:

• Nova interface de usuario moito máis sinxela.
• Emisión en directo 24 horas ó día.
• Galería fotográfica.
• As ultimas novas da emisora.
• Os podcasts dos nosos programas para escoitar con internet ou para descarga.
• Integración cas redes sociais (Facebook e Twitter) oficiais.
• Localización da emisora mediante Google Maps.
• Acceso a nosa páxina web.

A continuación amosamos algunhas capturas de pantalla.

É unha primeira versión do software e moi pronto chegarán novas actualizacións con envío de mensaxes, integración da canle de Youtube da emisora, rexistro de usuarios ou envío de audios da cidadanía desde a aplicación.

Se tes algunha suxestión deixa por favor un comentario.

CUAC FM convoca un novo curso de formación continua sobre “Uso do estudo de gravación Alexandre Bóveda”.

Data e hora de celebración: Luns 11 de abril de 19:30 a 21:00.

Se queres inscribirte, envía un correo a formacion@cuacfm.org ata o sábado 9 de abril (incluído).

PROGRAMA:

Título: Uso do estudo de gravación Alexandre Bóveda.

Docente: Álex Cortiñas, membro da Coordinadora de Tecnoloxía. CUAC FM.

Que vou aprender: Cómo facer gravacións usando o estudo Alexandre Bóveda. 

Temario:

• Uso da mesa de gravación do Alexandre Bóveda.
• Uso do módulo telefónico.
• Gravar e exportar audio co programa de edición “Audacity”.
• Edición básica.

Material necesario para asistir ó curso: non é preciso traer ningún material especial.

Duración estimada: 1,5 horas.

Lugar da celebración: CUAC FM. Estudio Alexandre Bóveda, Lisboa 6, Campus da Zapateira, 15008 A Coruña.

Número de prazas: 4 prazas dispoñibles.

O curso é exclusivo para socios e socias de CUAC FM.

INSCRICIÓN:

Para inscribirse no curso é preciso enviar un correo electrónico a formacion@cuacfm.org ata o sábado 9 de abril (incluido).

Criterios de selección:

As prazas son limitadas, e na inscrición darase preferencia a unha persoa por programa e as persoas que teñen solicitado a formación previamente.

CUAC FM participa no 2º encontro Europeo de Medios do Terceiro Sector da Comunicación que ten lugar en Madrid no Centro Social Seco do Retiro e en  Matadero esta fin de Semana.

O encontro ten lugar durante o trinta aniversario de  Radio Vallekas. Este sábado 12 de marzo concentrase a maioría das  actividades de participación e convivencia. Dende CUAC FM contribuímos neste encontro coa participación en diferentes actividades:

• Alex Cortiñas e Chema Casanova, da coordinadora de Tecnoloxía de CUAC FM, impartiron un obradoiro de automatización no arquivado sonoro nunha radio comunitaria. Neste obradoiro ensinouse como funciona RadioCo, o sistema de gravación automática desenvolvido por Iago Veloso para a nosa emisora. CUAC FM fixo unha demostración de gravación en vivo con dúas Rasperry Pi mostrando que o sistema pode funcionar como un sistema de baixo custe. Varios dos medios presentes entre os que estaban Radio XATA de Pinto, Onda Polígono de Toledo, Tele-K e Onda Merlín Radio  mostraron interese na implantación de RadioCo.
• Isabel Lema, participou na mesa redonda “Alianzas entre a Universidade e os Medios Comunitarios. Unha axenda para a investigación-acción”, na que coñeceremos os resultados do Estudio de Xoves no terceiro sector da comunicación que presentou o as conclusións nas que participaron quince investigadores de todo o estado.

Pola tarde desenvolverase unha charla-coloquio impartida por Sally Galiana, Presidenta de AMARC Europa sobre “A radio comunitaria en Europa” coa participación dos representantes da ReMC e das diferentes radios comunitarias europeas.

Mañá domingo terá lugar a asemblea da Rede de Medios Comunitarios na que participará CUAC FM, da que Roberto Catoira é actualmente o coordinador de Formación da rede e presentará o informe de xestión desta coordinadora. Así mesmo Mariano Fernández participa dentro do grupo de traballo de lexislación.

A Amtega (Axencia de Modernización Tecnolóxica de Galicia) ven de publicar os vídeos de “casos de éxito no terceiro sector” presentados durante a “I Xornada de boas prácticas con Software Libre nas ONGs e Entidades de Acción Social”, que tivo lugar o pasado 22 de outubro no edificio CINC da Cidade da Cultura no que os compañeiros de CUAC FM Chema Casanova e Isabel Lema impartiron o relatorio “Software libre nunha Radio Comunitaria: o caso de CUAC FM”. 

CUAC FM publica grazas o esforzo do noso compañeiro Fernado Souto a nova versión 1.1 do aplicativo móbil de Isto é Galego en Google Play. Esta nova versión permite desfrutar nos trebellos que contan con Android 5 do aclamado curso de Galego elaborado por CUAC FM. A nova versión ten suposto unha mellora da versión orixinal da App lanzada en 2012 mellorando os tempos de descarga dos 200Mb do curso de Galego unha vez instalada a aplicación.

Isto é galego foi un traballo de moitos meses, feito integramente por persoas voluntarias de CUAC FM que puxeron a súa creatividade, o seu esforzo e a súa ilusión para dispor dunha ferramenta útil para a nosa lingua propia. Isto é Galego tamén contou coa colaboración da Concellería de Mocidade e Normalización Lingüística do Concello da Coruña.

Esperamos que vos divirtades escoitando Isto é galego tanto coma desfrutou CUAC FM creándoo. Isto é galego é unha produción de Cuac FM para a libre distribución baixo licenza Creative Commons

Descarga Isto é Galego dende a Play Store de Android.

Taller impartido por Chema Casanova, membro da coordinadora de Tecnoloxía de CUAC FM, na CAPTCHA Conference “Living Archives” organizada pola emisora comunitaria alemá Radio Corax. 

http://www.slideshare.net/txenoo/captcha-2015-halle-how-to-setup-your-internet-streaming-to-record-and-arquive-your-audio-streams

CUAC FM, a radio comunitaria da Coruña fundada en 1996, fai streaming de audio a través de Internet desde 2006 para aumentar a cobertura pública para lugares onde a FM non pode alcanzar. CUAC FM utiliza Icecast proxecto de Software Libre para publicar os nosos fluxos de audio. En CUAC FM, en 2014 temos implantado ferramenta darkice para xestionar a captura do audio do mesturador estación de radio co servidor de streaming Icecast

Isto permitenos recodificar en moitos códecs diferentes e arquivos de audio (MP3, OGG e AAC) en diferentes tipos de bits con diferentes fluxos para clientes mobles e web CUAC FM. Darkice  presenta opcións potentes que permiten lanzar en tempo real un arquivo de audio que foi procesado e cunha simple integración de tarefas programadas no sistema operativo GNU / Linux.

Agora podemos manter unha estrutura simple no ficheiro de 24 horas / 365 días da radiodifusión para efectos legais. Tamén serve como sistema de backup para recuperar fallos do noso sistema de gravación Broadcasting Live. Como complemento, temos desenvolvido scripts simple que xestionan o esquema de nomeamento dos concertos arquivar nunha organización mensual e actualiza a información dos concertos nos RDS e servizos internet streaming.

O uso de Network Time Protocol tamén axudou na sincronización da división dos arquivos evitando concertos gravados sendo cortado no inicio. A conversa vai amosar as posibilidades e como pode configurar-lo na súa radio comunitaria nun sistema GNU / Linux está dispoñible con ferramentas Open Source.

English version:

Workshop: “How to setup your internet streaming to record and archive your audio streams”

Jose M. Casanova, CUAC FM, A Coruña.

CUAC FM, the Community Radio of A Coruña founded in 1996, has been streaming audio through Internet since 2006 to increase audience coverage to places where the FM can not reach. CUAC FM uses Icecast Free Software project to publish our audio streams. At CUAC FM, in 2014 we have deployed darkice tool to manage the capture of the audio from the radio station mixer to the Icecast streaming server

It has allow us to re-encode it in many different codecs and audio containers (MP3, OGG and AAC) in different bitrates having different streams for mobile clients and CUAC FM website. Darkice features powerful options that allow you to dump in realtime to a file the audio that has been processed and with a simple integration of programmed tasks in the GNU/Linux operative system.

Now we can maintain a simple structure for the 24hours/365days archive of broadcasting for legal purposes. It also serves as backup system to recover failures from our Live Broadcasting recording system. As complement we have developed simple scripts that manage the naming scheme of the shows archive in a monthly organization and updates the information of the shows in the RDS and internet streaming services.

The use of Network Time Protocol has also helped in the synchronization of the split of the archives avoiding shows recorded being cut at the beginning. The talk will try to show the possibilities and how you can setup it in your community radio in a GNU/Linux system supported with Open Source tools.

Os coordinadores de tecnoloxía de CUAC FM, Chema Casanova e Fernando Souto presentaron o pasado venres 5 de xuño na cidade de Halle, Alemaña, unha ponencia nomeada “dende a grabación analóxica manual ao “Radioco”, un software libre para a grabación automática dixital da emisión en directo en CUAC FM” (“From manual analogical recording to Radioco, our Free Software automatic digital archiving of live broadcasting system at CUAC FM”).

Nun encontro organizado pola emisora comunitaria RADIO CORAX, e no que participaron máis de cincuenta representantes de radios comunitarias e investigadores de toda Europa, CUAC FM, a radio comunitaria de A Coruña, fixo unha presentación da evolución do modelo de arquivo sonoro dende a súa fundación, en 1996 ata o momento actual.

Lonxe quedan xa aquelas gravacións en “casettes” que os primeiros locutores de CUAC facíamos dende as nosas casas. A chegada do primeiro ordenador foi unha revolución para CUAC FM, así como o primero programa de grabación automática (escrito por @ficiverson), ata chegar ao novísimo “RadioCO”, o novo programa de gravación automática da nosa emisora, actualmente en probas, grazas ao estupendo traballo de Iago Veloso.

CUAC non foi a única participante dun interesantísimo encontro sobre arquivado sonoro, no que se presentaron diversos proxectos, webs e investigacións a nivel europeo. Podedes ver algunas das fotos do evento na web da conferencia, consultar o programa do evento, e descargar algún dos materiais editados pola organización.

Consultar (en inglés) a presentación elaborada por Fernando Souto e Chema Casanova e presentada no CAPTCHA.

“Esta charla trata sobre as leccións aprendidas ao longo dos anos de gravación dixital de audio, arquivo e publicación de medios sonoros, da programación da gravación, sincronización horaria e a súa integración ca nosa app móbil. Imos amosar a evolución e o impacto da  tecnoloxía na forma de xesionar a nosa organización e como pode mellorar a calidade dos contidos. Imos presentar o noso sistema de programación de gravación de emisións de radiodifusión recentemente desenvolvido e actualmente en probas en CUAC FM.

Radioco, desenvolvemento realizado por Iago Veloso para CUAC FM, está dispoñible como código aberto con licenza GPLv3 en http://radioco.org/about/, o sistema de gravación pode incluso executarse nunha Raspberry Pi como solución de baixo custo. Radioco xestiona automaticamente o audio desde que o programa se emite ata que é publicado inmediatamente na web en formato OGG. Radioco foi deseñado para ser xestionado dende un navegador web e permite xestionar a programación da emisora ​​de radio, gravar os programas en directo, publicalos na Web, e actualizar a información do RSS do podcast de cada programa.

Descargar a presentación “CAPTCHA-2015-Livingarchives-From manual analogical recording to RadioCo” (PDF) (ODT)